Inç

Tarihte Yaşanmış En Şiddetli 10 Deprem

Geçmişten günümüze Türkiye’de birçok yıkıcı deprem meydana gelmiş,insanlar can ve mal kaybına uğramış, mevcut sosyal düzenin bozulması ve toplumda korku ortamının oluşması gibi sorunlara yol açmıştır.Doğal bir afet olarak depremin,oluş zamanının tahmin edilememesi ve fiziki üst yapıda meydana getirdiği yıkımlar, yenive ortak bir toplumsal bilincin oluşmasını gerekli kılmıştır.

Depremler getirdiği büyük yıkımlarla hatıralarda kalır. Dünyada gerçekleşmiş en şiddetli 10 depremi büyüklüklerine göre sıraladığımız listemizi yakından inceleyelim

#1 Büyük Şili Depremi

Büyük Şili Depremi ya da 1960 Valdivia depremi, 22 Mayıs 1960 tarihinde tüm zamanların richter skalasıyla ölçülmüş en büyük depremi. UTC saat 19:11 de deprem richter ölçeği ile 9,5 büyüklüğüne ulaşmış ve Şili'yi vurmuştur.

Depremin merkez üssü başkent Santiago de Chile'nin yaklaşık 700 km güneyindeki Valdivia şehridir. Deprem Büyük Okyanus'ta yayılan tsunamiye sebebiyet vermiştir. 10.000 Kilometre mesafedeki Hilo, Hawaii ve Güney Afrika'nın sahil bölgelerini tahrip eder. Deprem kurbanlarının sayısı 3.000 kişi tahmin edilir.

Bu depremin dalgaları yeraltından da yayıldığı için jeofizikçiler için büyük bir anlamı vardır. Bu dalgaların oluşumu ve süresinin ölçülmesi ile yeraltı hakkında birçok bilgiye ulaşılabilmiştir. Bu depremde bir çan gibi vuran yerin titreşimi, bir hafta ölçülebilir düzeyde sürmüştür.

Puerto Saavedra tamamen yıkıldı.

Puerto Montt, Binaların %90'ı tahrip oldu.

Angol, Binaların %82'si tahrip oldu.

Los Angeles, Binaların %70'i tahrip oldu.

Talcahuano, Binaların %65'i tahrip oldu

Valdivia, Binaların %40'ı tahrip oldu

Concepción, 125 ölü, çok sayıda bina tahrip old

#2

Büyük Alaska depremi ve Kutsal Cuma depremi olarak da bilinen 1964 Alaska depremi, 27 Mart Cuma günü 17:36 da meydana geldi.  Alaska'nın güneyinde, depremden kaynaklanan yer çatlakları, çökmekte olan yapılar ve tsunamiler yaklaşık 131 ölüme neden oldu. 

Dört dakika otuz sekiz saniye süren 9,2 büyüklüğündeki deprem, Kuzey Amerika tarihinde kaydedilen en güçlü deprem ve dünya tarihinde kaydedilen ikinci en güçlü deprem olmaya devam ediyor. 970 km uzunluğundaki fay bir anda kırıldı, 18 m'ye kadar yükseldi ve yaklaşık 500 yıllık gerilim birikimini bıraktı. Toprak sıvılaşması, çatlaklar, toprak kaymaları ve diğer zemin arızaları birçok kentte büyük yapısal hasara neden oldu.

#3 2004 Hint Okyanusu Depremi ve Tsunamisi

 26 Aralık 2004 günü saat 00:58:53 UTC'de meydana gelmiş, merkezi Endonezya'nın Sumatra adasının batı kıyısı açıklarında olan depremdir.

9.1 ila 9.3 olan büyüklüğüyle, bir sismografla kaydedilmiş olan bugüne kadarki en büyük üçüncü depremdi. Süresi 8.3 dakika ile 10 dakika arasında değişen deprem, bugüne kadar görülmüş en uzun süreye sahipti ve tüm gezegeni 1 cm hareket ettirdi, Alaska'ya kadar depremleri tetikledi. İç merkezi Simeulue ile Sumatra arasındaydı. 230.000'den fazla can kaybına sebep oldu.

Etkilenen ülkeler ve halklarının durumu, dünya çapında bir insani yardım kampanyasının başlamasına sebep oldu. Tüm dünya çapından depremzedelere yardım amacıyla 14 milyar Amerikan doları (2004 itibarı ile) bağış toplandı.

#4 2011 Tōhoku Depremi ve Tsunamisi

11 Mart 2011'de, Japonya'nın Tōhoku bölgesinde 9,0 Mw büyüklüğünde gerçekleşen depremdir. Merkez üssü Tōhoku bölgesinin doğu kıyısında, yerin 24,4 km derinliğinde olan deprem; yerel saate göre 14:46'da gerçekleşti. ABD Jeolojik Araştırma Kurumu tarafından ilk etapta 7.9 olarak belirlenen depremin şiddeti sonradan yapılan açıklamayla 8.8, daha sonrasında ise 8.9 olarak belirtildi,  son olarak ise Japonya büyüklüğü 9.0'a yükseltti.  9.0 büyüklüğünde olan deprem Japonya'da yaşanan en büyük deprem olduğu; dünyada ise en büyük ilk beş depremin arasında olduğu açıklandı. Japon hükûmeti, felaketi resmi olarak "Büyük Doğu Japonya depremi" (Higaşi Nihon Daishinsai) olarak adlandırdı. Deprem sonrasında bölgede yüksekliği 37.9 metreye varan tsunami dalgaları meydana geldi.

Tsunami ülkede çok büyük zarara yol açtı. Depremde 15.900 kişi hayatını kaybetti ve 2.531 kişi hâlen kayıp olarak belirtiliyor. Kara ve demiryolları ağır hasar gördü, çeşitli yerlerde yangınlar çıktı ve bir baraj yıkılarak bölgeyi su basmasına neden oldu. Kuzeydoğu Japonya'da 4.4 milyon ev elektriksiz, 1.5 milyon ev ise susuz kaldı, deprem sonucu gıda sıkıntısı da meydana geldi. Deprem sonucu Fukuşima Nükleer Elektrik Santralinde tsunami sonucu kazalar meydana geldi.[13]

Deprem sonrasında doğan tsunamilerde, dalgalar saatte 500 km hızla Hawaii'ye ulaştı.

#5 1730 Valparaíso Depremi

1730 Valparaíso depremi 8 Temmuz'da yerel saatle 04:45 (08:45 UTC) meydana geldi. Tahmini büyüklüğü 9.1–9.3 ve tahmini büyüklüğü 8.75 mt olan büyük bir tsunamiyi tetikledi. Deprem, La Serena'dan Chillan'a ciddi hasara neden olurken, tsunami Şili kıyı şeridinin 1.000 km'den (620 mil) fazlasını etkiledi. 

Deprem geniş bir alanda ciddi hasara neden oldu, Valparaíso , Coquimbo , Illapel , Petorca ve Tiltil etkilendi. La Serena'daki bölge kilisesi yıkıldı. Kayıpların ne olduğu hakkında net bir bilgi yok. 

#6 1952 Severo Kurilsk Depremi

Kamçatka Yarımadası kıyılarını vurdu. 9,0 Mw deprem 4 Kasım 1952'de Severo-Kurilsk, Kuril Adaları, Sakhalin Oblastı, Rus SFSR, SSCB'yi vuran büyük bir tsunamiyi tetikledi. Bu, Sakhalin Oblast ve Kamçatka'daki birçok yerleşim yerinin yıkılmasına yol açtı. Oblast, ana deprem Severo-Kurilsk kasabasını vururken. Tarihteki altıncı en şiddetli depremdi ve bugüne kadar Rus tarihinin en güçlü depremiydi. 

Tsunami, Pasifik Okyanusu'nda, Kamçatka kıyısından 130 kilometre uzaklıkta, tahmini 9.0 büyüklüğünde büyük bir depremle meydana geldi. Yaklaşık 15-18 metre yükseklikte üç dalga oluştu. Depremden sonra Severo-Kurilsk vatandaşlarının çoğu çevredeki tepelere kaçtılar. Ancak, çoğu tekrar kasabaya döndü ve ikinci dalga tarafından hayatlarını kaybettiler. Üçüncü dalga küçüktü. Yetkililere göre 6.000 kişilik nüfustan 2.336 kişi öldü. Hayatta kalanlar Rusya'ya tahliye edildi. Yerleşim yeri daha sonra başka bir yerde yeniden inşa edildi.

#7 1868 Arica Depremi

13 Ağustos 1868'de Arica yakınlarında 21: 30'da meydana geldi. 8.5 ile 9.0 arasında tahmini bir büyüklüğe sahipti. Hawaii, Japonya, Avustralya ve Yeni Zelanda'da kaydedilen depremde Pasifik Okyanusu'nda bir tsunami (veya çoklu tsunami) meydana geldi. 

Deprem Peru'nun güney kesiminde, Arica, Tacna, Moquegua, Mollendo, Ilo, Iquique, Torata ve Arequipa dahil olmak üzere neredeyse tamamen yıkıma neden oldu, tahmini 25.000 kayıpla sonuçlandı. 

Tsunami, limana yaklaşık 800 m iç kısımda demirlenmiş üç gemiyi vurdu. 1560 tonluk korvet , ABD savaş gemisi Wateree ve tamamen yıkılan ABD gemisi Fredonia. İngiliz tugay Chañarcillo ve iki Şilili yelkenli Rosa Rivera ve Regalon da kayboldu. Pisco liman kenti yerle bir oldu.

#8 1700 Cascadia Depremi

1700 Cascadia depremi 26 Ocak'ta Cascadia yitim bölgesinde meydana geldi ve moment büyüklüğü 8,7–9,2 olarak tahmin edildi. Megathrust depremi, Kuzey Kaliforniya'ya kadar Pasifik Kuzeybatı kıyısı boyunca güneyde, Vancouver Adası'nın ortasından Juan de Fuca Plate'i içeriyordu. Fay kırılmasının uzunluğu, ortalama 20 metre kayma ile yaklaşık 1.000 kilometreydi.

Deprem, Japonya kıyılarını vuran bir tsunamiye neden oldu ve ayrıca Bonneville Slide ve British Columbia'daki Tseax Cone patlamasıyla bağlantılı olabilir.

Deprem, 26 Ocak 17:00'de Pasifik Saatiyle 21:00 civarında meydana geldi . Bölgeyle ilgili o zamandan beri yazılı kayıt bulunmamakla birlikte, depremin zamanlaması, başka hiçbir Pasifik Kıyısı depremiyle ilişkili olmayan bir tsunaminin Japon kayıtlarından çıkarılmıştır . Japon kayıtları öncelikle günümüz Iwate Eyaletinde , Tsugaruishi, Kuwagasaki ve Ōtsuchi gibi yerlerde mevcuttur .

#9 1762 Arakan Depremi

1762 Arakan depremi, 2 Nisan'da yerel saatle 17:00 sularında meydana geldi. Moment büyüklüğü ölçeğinde tahmin edilen büyüklüğü 8.8 kadar yüksek ve Mercalli yoğunluk ölçeğinde tahmini maksimum XI (Extreme) yoğunluğuna sahipti. Bengal Körfezi'nde yerel bir tsunamiyi tetikledi ve en az 200 ölüme neden oldu. Deprem, hem yükselme hem de çökme gibi önemli alanlarla ilişkilendirildi. Ayrıca, Brahmaputra Nehri'nin Dhaka'nın doğusundan (Eski Brahmaputra Nehri) Jamuna Nehri yoluyla batıya 150 kilometre (93 mil) olan istikamette bir bozulmaya neden oldu.

#10 1833 Sumatra Depremi

1833 Sumatra depremi 25 Kasımda yerel saatle 22: 00'de meydana geldi ve tahmini büyüklüğü 8,8–9,2 Mw arasında değişti. Adanın güneybatı kıyılarını sular altında bırakan büyük bir tsunamiye neden oldu. Yaralıların yalnızca 'çok sayıda' olarak tanımlandığı, can kaybına ilişkin net bir bilgi yok. Bu olayın büyüklüğü, mercan mikroatolllerinden alınan yükselme kayıtları kullanılarak tahmin edilmiştir.

Deprem veya müteakip tsunami ile ilişkili hasarın boyutuna ilişkin yalnızca seyrek bilgi mevcuttur. Ancak tsunami açıkça  Sumatra'dan güneybatı kıyıları boyunca yıkıcı oldu.

Ne Düşünüyorsun ?

Yazar İbrahim Özturhan

İbrahim, Piy10.com'un kurucusudur. Yeni listeler için araştırma yapmadığı ve ilginç bilgiler toplamadığı zamanlarda muhtemelen onu mutfakta  yemek yapıyorken yakalayabilirsiniz.

Yorumlar

Bir cevap yazın

Yükleme...

0

Sadece Filmlerde Olan 10 Saçma Efsane

Şiddetle Sonlanan 10 Konser